Symposium 2005
14e symposium Nederlandse Vereniging voor Arbeidshygiëne
|
|
Voorbij de grenzen van de arbeidshygiëne
|
Woensdag 27 en donderdag 28 april 2005 Woudschoten Conferentiecentrum, Zeist
Organisatie: NVvA Commissie Symposium in samenwerking met EPS
Hoofdsponsor RPS Groep:
 Sponsor: Intersafe Groeneveld
|
NVvA-Symposium 2005: Voorbij de grenzen van de arbeidshygiëne
Het thema "Voorbij de grenzen van de arbeidshygiëne" sluit aan bij de actualiteit. Het veld van preventie, verzuim, reïntegratie en de bijbehorende arbodienstverlening is sterk in beweging. Met name de centrale rol van de externe, gecertificeerde arbodienst staat onder druk. Veel van de leden van de NVvA hebben hier hun werkkring. Voor de uitvoering van de RI&E is straks nog maar één kerndeskundige nodig. Gaat dat de arbeidshygiënist zijn, of zijn er kapers op de kust? Vanuit het ministerie van SZW zal door Han Middelplaats, plaatsvervangend directeur van de directie Arbozorg worden ingegaan op alle voorgenomen wetswijzigingen. Dick van der Laan, voorzitter van de hoofddirectie van Arbo Unie zal ingaan op de consequenties van alle ontwikkelingen voor de arbodiensten en de daar werkzame professionals. Zijn de arbodiensten klaar voor alle veranderingen?
Op de tweede dag wordt aandacht besteed aan een aantal recente ontwikkelingen. Wat is de invloed van onderzoek naar genomics op de praktijk van de arbeidshygiënist? Moeten we op basis van het genetisch profiel medewerkers uitsluiten van bepaalde werkzaamheden? Een andere recente ontwikkeling is die van de nanotechnologie. Kan dit leiden tot nieuwe blootstellingsrisico's en hoe gaan we hier mee om? Als laatste plenaire thema komt het onderwerp risicoperceptie en communicatie aan bod. Hoe gaan we als professionals om met de wijze waarop medewerkers omgaan met blootstellingsrisico's? In een workshop wordt met een beperkt aantal deelnemers het onderwerp verder uitgediept.
Omdat we dit jaar weer een tweedaags symposium organiseren zijn de presentaties van ons jong talent, drie mededingers naar de Bob van Beekprijs, weer in het plenaire programma opgenomen.
Als deelnemer kun je kiezen uit totaal 16 parallelsessies, waarvan je er vier gedurende twee dagen kunt bezoeken. Enkele van de sessies worden in de vorm van een workshop met een beperkt aantal deelnemers gegeven. De deelnemers gaan hier met elkaar aan de slag om een thema verder uit te diepen. Geen passief achterover leunen maar zelf aan de bak! De overige sessies bestaan uit presentaties van recent onderzoek en de eigen praktijk van de arbeidshygiënist in Nederland.
Ook dit jaar wordt in het programma ruim aandacht besteed aan het programma Versterking Arbeidsomstandighedenbeleid Stoffen (VASt). De stand van zaken van het programma wordt gepresenteerd en er wordt uitgebreid stilgestaan bij het instrumentarium dat in het kader van dit stimuleringsprogramma is ontwikkeld. Een van de sessies zal gewijd zijn aan de arbeidsomstandigheden bij afvalverwerking. Daarnaast zal aandacht besteed worden aan biologische monitoring, ontwikkeling op het beleid van meetmethoden, trends en grenzen in blootstellingsonderzoek. Uiteraard komt het thema beheersmaatregelen deze twee dagen ook aan bod.
De symposiumcommissie is van mening dat het gelukt is om een zeer gevarieerd programma samen te stellen en we hopen dan ook dat we veel van de NVvA-leden op het symposium mogen verwelkomen.
Namens de commissie symposium Ir. Pieter Ruigewaard, voorzitter
Programma en Presentaties
| Woensdag 27 april 2005 |
| 09.00 - 09.30 uur |
|
Ontvangst, uitreiking symposiumtas, informatiemarkt |
|
| OCHTENDPROGRAMMA, PLENAIR |
|
| 09.30 - 09.45 uur |
|
Opening dagvoorzitter Ir. Pieter Ruigewaard, voorzitter commissie symposium, Presentatie |
|
| 09.45 - 10.15 uur |
|
Voorgenomen wijzigingen in wetgeving: een kleine revolutie? Drs. Han Middelplaats, plaatsvervangend directeur van de directie Arbozorg en Verzuimbeleid van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Den Haag, Presentatie |
|
| 10.15 - 10.45 uur |
|
Zijn de arbodiensten klaar voor al deze veranderingen? Drs. Dick van der Laan, directievoorzitter, Arbo Unie, Utrecht, Presentatie |
|
| 10.45 - 11.15 uur |
|
Pauze, informatiemarkt |
|
| 11.15 - 12.15 uur |
|
Bob van Beek-prijs, Presentatie |
|
| 11.15 - 12.15 uur |
|
Gesponsord door:
Akzo Nobel Nederland DOHSBASE vof DOW Benelux Kon. Ten Cate Advances Textiles KLM Arbo Services Lyondell Chemical Nederland Ltd Solvay NV Nederland
Voorzitter: Dr. Joop van Hemmen, Senior Research Fellow, TNO Kwaliteit van Leven, Zeist Branchebreed onderzoek naar stof en kwartsstof binnen breek- en sorteerinrichtingen Leo van der Sanden, Post HBO-opleiding Hogere Veiligheidskunde, Presentatie Hoe schoon is schoon? Bert Wierenga, SAXION Hogescholen, Presentatie Organische oplosmiddelen Ronald Dijke, PHOV
|
|
| 12.15 - 13.30 uur |
|
Lunch, informatiemarkt |
| 13.30 - 15.00 uur |
|
Eerste ronde sessies (1A t/m 1D) |
|
| Sessie 1A |
|
WORKSHOP VOORBIJ JE EIGEN GRENZEN Voorzitter: Drs. Christianne Derikx-van de Ven, arbeidshygiënist/veiligheidskundige, preVENtief arbo adviesbureau, Heesch Gevaarlijk denken: Je eigen grenzen voorbij Drs. Menno de Bree, filosoof, Expertisecentrum Ethiek in de Zorg, Groningen Universitair Medisch Centrum |
|
| Sessie 1B |
|
WORKSHOP VASt I: INFORMATIE OVER EN VOOR VASt Voorzitter: Ir. Maikel van Niftrik, onderzoeker, TNO Kwaliteit van Leven, Zeist Stand van zaken VASt Dr.ir. Albert Hollander, beleidsmedewerker afdeling Werk en Belasting, Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Den Haag Opstellen actieplan VHCP Drs. Aksel Roorda, adviseur HSE-management, Haskoning Nederland, Den Bosch Workshop VASt-themabladen Drs. Sonja Nossent & drs. Remco Visser, senior adviseur/onderzoeker, TNO Arbeid, Hoofddorp Ir. Hans Marquart, senior onderzoeker, TNO Kwaliteit van Leven, Zeist |
|
| Sessie 1C |
|
WORKSHOP KOSTEN & BATEN MODEL VOOR INTERVENTIE Voorzitter: Ir. Pieter Ruigewaard, arbeidshygiënist/veiligheidskundige, partner DEXIS Arbeid, Leersum Het opstellen van een kosten-baten model voor interventie-programma's in de arbozorg Dr.ir. Lex Burdorf, universitair hoofddocent, Erasmus Universiteit, Rotterdam |
|
| Sessie 1D |
|
GRENSWAARDEN Voorzitter: Ir. Tim Meijster, junior onderzoeker, TNO Kwaliteit van Leven, Zeist Het advies van de SER omtrent de Stelselherziening MAC waarden Ir. Werner Raes, voorzitter SER subcommissie MAC waarden, Den Haag, Presentatie "Kick-off" grenswaarden: Een kosteneffectieve methode voor het vaststellen van MAC waarden Ir. Theo Scheffers, arbeidshygiënist, DSM Chemelot ArboConsultancy, Geleen, Presentatie Hazard Ranking met DOHSBase2000 Ir. Geert Wieling, arbeidshygiënist, Arbo Unie, Roosendaal, Presentatie Bedrijfsgrenswaarden afleiden uit beperkte datasets Ir. Fenneke Linker, product manager, DSM Chemelot Arboconsultancy, Geleen, Presentatie Conservatief uit voorzorg: gedachten van de Gezondheidsraad Prof.dr. Wim Passchier, plv. algemeen secretaris, Gezondheidsraad, Den Haag, Presentatie |
|
| 15.00 - 15.30 uur |
|
Pauze, informatiemarkt |
| 13.30 - 15.00 uur |
|
Tweede ronde sessies (2A t/m 2D) |
|
| Sessie 2A |
|
EPIDEMIOLOGIE, REPRODUCTIE-TOXISCHE EFFECTEN Voorzitter: Drs. Nettie van der Meer, arbeidshygiënist, Koninklijke Marine, Den Haag Nadelige effecten op de vruchtbaarheid en het nageslacht bij mannen met beroepsmatige blootstelling aan organische oplosmiddelen Dr.ir. Mariëtte Hooiveld, universitair docent, Afdeling Epidemiologie & Biostatistiek, UMC St Radboud, Nijmegen, Presentatie Assessment of pesticide exposure in an epidemiological study Ir. Jody Schinkel, arbeidshygiënist, TNO Kwaliteit van Leven, Zeist, Presentatie Reproductie-toxische effecten van blootstelling aan pesticiden in de glastuinbouw Drs. Reini Bretveld, junior onderzoeker, Afdeling Epidemiologie & Biostatistiek, UMC St Radboud, Nijmegen, Presentatie |
|
| Sessie 2B |
|
GRENZEN VAN BLOOTSTELLINGSONDERZOEK Voorzitter: Ing. Christi Pap-Bruinsma, arbeidshygiënist, Commit, Zwolle Brandstof voor de tweede trap: Inventarisatie blootstellingsniveau voor bedrijfstakken in het kader van de voorstellen tot verlaging van de MAC waarde voor formaldehyde Ing. Siem van der Hoeven, senior arbeidshygiënist, stichting Arbodienst DuPont, Dordrecht, Presentatie Blootstelling aan inhalatieanesthetica buiten ziekenhuizen Drs. André van Raalte, senior adviseur arbeidshygiëne, IVAM UvA, Amsterdam, Presentatie Pathologie en Anatomie als de dood voor formaldehyde Luchtblootstellingsmetingen binnen het Vumc Ing. Nelleke Bruckwilder, arbeidshygiënist i.o., AMD VU, Amsterdam, Presentatie |
|
| Sessie 2C |
|
MAN AND HIS WASTE Voorzitter: Ir. Tim Meijster, junior onderzoeker, TNO Kwaliteit van Leven, Zeist Man and his waste: bio-aerosol exposure and respiratory health effects in waste management Dr. Inge Wouters, postdoctoral onderzoeker, Utrecht University, Environmental and Occupational Health Division, Institute for Risk Assessment Sciences, Utrecht, Presentatie Gezondheidsklachten bij werknemers van rioolwaterzuiveringsinstallaties Ir. Lidwien Smit, junior onderzoeker, Utrecht University, Environmental and Occupational Health Division, Institute for Risk Assessment Sciences, Utrecht, Presentatie Blootstelling aan endotoxinen bij werknemers van rioolwaterzuiveringsinstallaties Ir. Suzanne Spaan, junior onderzoeker, Utrecht University, Environmental and Occupational Health Division, Institute for Risk Assessment Sciences, Utrecht, Presentatie Stofblootstelling in een afvalverwerkend bedrijf - Efficiënte identificatie van probleemwerkplekken en -functies met een realtime stofmeter Ir. Daan Huizer, arbeidshygiënist i.o., IndusTox Consult, Nijmegen, Presentatie |
|
| Sessie 2D |
|
BIOMONITORING Voorzitter: Drs. Marieke Beelen, arbeidshygiënist, LUMC, Leiden Disclosing methods for biological monitoring of exposure to carcinogenic substances (BIOMONECS) Dr.ir. Paul Scheepers, arbeidshygiënist/toxicoloog, afdeling Epidemiologie & Biostatistiek, UMC St Radboud, Nijmegen, Presentatie Blootstelling van verpleegkundigen aan PAK tijdens koolteerbehandelingen in de dermatologische kliniek Selma Hertsenberg, MSc-student Arbeid Milieu en Gezondheid, UMC St Radboud, Nijmegen, Presentatie Ademlucht analyse: een praktisch hulpmiddel in de arbeidshygiëne? Een pilotstudy in een verffabriek Dr.ir. Henri Heussen, arbeidshygiënist/toxicoloog, Arbo Unie, Harderwijk, Presentatie Meetstrategie voor biologische monitoring van blootstelling aan pirimicarb Willeke Rensen, MSc-student Arbeid Milieu en Gezondheid, UMC St Radboud, Nijmegen, Presentatie |
|
| 17.00 - 18.00 uur |
|
Borrel, informatiemarkt Uitreiking certificaten bij de symposiumbalie |
| Donderdag 28 april 2005 |
| 09.00 - 09.30 uur |
|
Ontvangst, uitreiking symposiumtas, informatiemarkt |
|
| OCHTENDPROGRAMMA, PLENAIR |
|
| 09.30 - 09.35 uur |
|
Welkom en opening dagvoorzitter Ir. Pieter Ruigewaard, voorzitter commissie symposium, Presentatie |
|
| 09.35 - 10.10 uur |
|
Occupational hygiene in the "Omic" era; implications and consequences Roel Vermeulen PhD, staff scientist, National Cancer Institute, Bethesda, U.S.A., Presentatie |
|
| 10.10 - 10.45 uur |
|
Risicoperceptie en communicatie Prof.dr.ir. Tjabe Smid, adviseur, VU Medisch Centrum en KLM Arbo Services, Schiphol, Presentatie |
|
| 10.45 - 11.15 uur |
|
Pauze, informatiemarkt |
|
| 11.15 - 12.15 uur |
|
Eerste ronde sessies (1E t/m 1H) |
|
| Sessie 1E |
|
WORKSHOP RISICOPERCEPTIE EN COMMUNICATIE Prof.dr.ir. Tjabe Smid, adviseur, VU Medisch Centrum en, KLM Arbo Services, Schiphol en Ir. Pieter Ruigewaard, arbeidshygiënist/ veiligheidskundige, partner DEXIS Arbeid, Leersum
|
|
| Sessie 1F |
|
MEETMETHODEN Voorzitter: André Holtrop, arbeidshygiënist, Arbo Unie, Almelo Huidblootstelling: Harmonisatie in terminologie Dr.ing. Derk Brouwer, arbeidshygiënist, TNO Kwaliteit van Leven, Zeist, Presentatie en Paper De SER subcommissie MACwaarden, werkgeroep meetmethoden: Taken en werkwijze Dr.ir. Hans Kromhout, universitair hoofddocent, Utrecht University, Environmental and Occupational Health Division, Institute for Risk Assessment Sciences, Presentatie A simulated workplace study to explore the relationship between dustiness and exposure to dust for two manual small volume powder operations scenarios Drs.ing. Ingrid Links, onderzoeker, TNO Kwaliteit van Leven, Zeist, Presentatie Nieuwe werkstructuur normsubcommissie Werkplekatmosfeermetingen Drs.ing. Caroline van Hoek, standaardisatie consulent, NEN, Delft, Presentatie |
|
| Sessie 1G |
|
BEST PRACTISES Voorzitter: Drs. Marieke Beelen, arbeidshygiënist, LUMC, Leiden Management van allergische huidaandoeningen door epoxy's in de afbouw - Ontwikkeling van een internationale 'Code of Practice' Ir. Jeroen Terwoert, senior onderzoeker/adviseur Chemische Risico's, IVAM UvA, Amsterdam, Presentatie 10 jaar veiligheidsinformatiebladen (VIB). Biologische agentia: een instrument dat zich heeft bewezen in de praktijk Drs.ing. Jolanda Willems, arbeidshygiënist/toxicoloog, Arbo Unie Expertisecentrum Toxische Stoffen, Boxmeer, Presentatie Gevaarlijke stoffen in het Arboconvenant Academische ziekenhuizen Ilja Sitters, arbeidshygiënist, AMC UvA, Amsterdam |
|
| Sessie 1H |
|
HOE VERBETEREN WE DE KWALITEIT VAN HET BINNENMILIEU IN (BASIS)SCHOLEN? Voorzitter: Drs. Christianne Derikx-van de Ven, arbeidshygiënist/veiligheidskundige, preVENtief arbo adviesbureau, Heesch Lekker leren in een gezonde school Ir. Atze Boerstra, directeur, Boerstra Binnenmilieu Advies, Rotterdam Presentatie en Paper Geluid ongehoord? Invloed van geluid op de gezondheid van leraren in onderwijsgebouwen Ruud Geerligs, concept developer education, Saint-Gobain Ecophon, Etten-Leur, Presentatie Het effect van de verlichting en de materialen op het leren en werken in een school Ir. Marcel Kampman, architect, Kampman Architecten, Den Haag, Presentatie
|
|
| 12.45 - 14.00 uur |
|
Lunch, informatiemarkt |
| 14.00 - 15.30 uur |
|
Tweede ronde sessies (2E t/m 2H) |
|
| Sessie 2E |
|
GRENZEN VAN DE ARBEIDSHYGIENE Voorzitter: Ir. Saskia Gorissen-van de Rijt, arbeidshygiënist, RAH Arbo Consultancy, Breda Arbeidshygiënische ondersteuning bij de uitbraak van klachten in bedrijven Dr.ir. Remko Houba, arbeidshygiënist, Arbo Unie Expertisecentrum Toxische Stoffen, Boxmeer en Nederlands Kenniscentrum Arbeid en Longaandoeningen, Nijmegen, Presentatie Is patiëntveiligheid dicht bij de grenzen van de arbeidshygiëne? Dirk Paardekooper, arbeidshygiënist/veiligheidskundige,ArboVeilig Paardekooper, Zwolle, Presentatie en Paper |
|
| Sessie 2F |
|
WORKSHOP VASt II: INSTRUMENTEN VAN VASt, PIMEX EN DE STOFFENMANAGER Voorzitter: Ir. Maikel van Niftrik, onderzoeker, TNO Kwaliteit van Leven, Zeist
Gesponsord door: Arbo Unie, Utrecht
PIcture Mix EXposure, een methodiek waarmee video opnames van de werksituatie met gelijktijdig uitgevoerde blootstellings-metingen gecombineerd kunnen worden Drs. Petra Beurskens, arbeidshygiënist, Arbo Unie, Venlo, Presentatie Workshop Stoffenmanager Ir. J. West, arbeidshygiënist, Arbo Unie, Harderwijk en Ir. Jody Schinkel, onderzoeker, TNO Kwaliteit van Leven, Zeist |
|
| Sessie 2G |
|
BEHEERSMAATREGELEN Voorzitter: Dr.ir. Hans Kromhout, universitair hoofddocent, Utrecht University, Environmental and Occupational Health Division, Institute for Risk Assessment Sciences, Utrecht Effect van vervangings- en beheersmaatregelen op blootstelling aan dieselmotoremissies bij huisvuilophalers en asfalteerders Ir. Roy Veldhof, onderzoeker, TNO Voeding, Zeist, Presentatie Vervanging en beheersing van dieselmotoremissies - Welke investeringen en beleidsinstrumenten zijn het meest (kosten)effectief? Mr. Kiek Singels, senior adviseur, CE, Delft, Presentatie Keuzeinstrument Beheersmaatregelen Dr.ing. Derk Brouwer, arbeidshygiënist, TNO Kwaliteit van Leven, Zeist, Paper |
|
| Sessie 2H |
|
TRENDS IN BLOOTSTELLING Voorzitter: Dr. Paul Swuste, universitair hoofddocent, TU Delft, sectie Veiligheidskunde, Delft Sterke reductie van de emissie van kwarts, stof en PAK bijfreeswerkzaamheden in de wegenbouw is mogelijk Dr. Joost van Rooij, toxicoloog/arbeidshygiënist, IndusTox Consult, Nijmegen, Presentatie Karakterisering van trends in blootstelling: cytostaticablootstelling in Nederlandse ziekenhuizen als voorbeeld Ir. Tim Meijster, junior onderzoeker, TNO Kwaliteit van Leven, Zeist, Presentatie Blootstelling aan N-nitrosamines in de Europese rubber industrie (1980-2003) Ir. Frank de Vocht, junior onderzoeker, Utrecht University, Environmental and Occupational Health Division, Institute for Risk Assessment Sciences, Utrecht, Presentatie |
|
| 15.30 - 16.00 uur |
|
Pauze, informatiemarkt |
|
| 16.00 - 16.45 uur |
|
Nanotoxicology - an emerging discipline Ken Donaldson, Professor of Respiratory Toxicology, University of Edinburgh, Medical School, Scotland, Presentatie |
|
| 16.45 - 17.00 uur |
|
Plenaire afsluiting Ir. Pieter Ruigewaard, voorzitter commissie symposium |
|
| 17.00 - 18.00 uur |
|
Borrel, informatiemarkt Uitreiking certificaten bij de symposiumbalie |
|