Beroepsziekten: Tweede Kamer alert

“Na ruim 15 jaar knetterhard gewerkt te hebben … kunnen we u nu eindelijk berichten dat .. de Tweede Kamer met een zeer grote meerderheid een motie heeft aangenomen voor schadevergoeding aan OPS slachtoffers.” De Stichting OPS-slachtoffers kan haar geluk niet op. Hoe kwam deze - unieke! - doorbraak tot stand?

Beroepsziekten: Tweede Kamer alert
“Na ruim 15 jaar knetterhard gewerkt te hebben … kunnen we u nu eindelijk berichten dat .. de Tweede Kamer met een zeer grote meerderheid een motie heeft aangenomen voor schadevergoeding aan OPS slachtoffers.” De Stichting OPS-slachtoffers kan haar geluk niet op. Hoe kwam deze - unieke! - doorbraak tot stand?

Slachtoffers gediagnosticeerd
Een succes voor de betrokkenen, arbeidshygiënisten in het bijzonder: blootstelling in werk aan vluchtige organische stoffen is fors teruggedrongen. Maar genoegdoening voor de gezondheidsschade was een lijdensweg, zoals vaker in Nederland bij beroepsziekten. Ruim 300 slachtoffers zijn gediagnosticeerd, compensatie bleef uit. De Stichting OPS-slachtoffers bepleitte al sinds 2011 financiële genoegdoening, vergeefs. Toenmalig minister Asscher zocht najaar 2016  ‘big shots’ aan. Ton Heerts en Niek Jan van Kesteren, oud FNV-voorzitter resp. oud-hoofddirecteur van VNO-NCW, zouden opties bij het bedrijfsleven verkennen.

Precedentwerking overal gevreesd
Maandag 17 december 2018 stuurden ze hun conclusies aan staatssecretaris Van Ark: ieder ziet schrijnende situaties, ieder wil een oplossing, maar de partijen willen geen financiële bijdrage leveren, omdat “… zij daarmee verantwoordelijkheid zouden erkennen als gehele branche voor de (im)materiële schade van de individuele gevallen.” De verkenners zagen geen andere weg dan een tegemoetkoming vanuit de overheid. Nog dezelfde dag stuurde Van Ark een brief aan de Kamer: ze nam dit niet over “… omdat de overheid dan de verantwoordelijkheid van werkgevers voor de gevolgen van nadelige arbeidsomstandigheden op zich zou nemen.”

Ondanks de drukte voor de Kerst kwamen er vragen van Kamerleden, de staatssecretaris bond niet in. Haar partijgenoot Aartsen diende een motie in, mede ondertekend door zeven (!) ‘klassieke’ partijen. Op donderdag 20 december, net voor het kerstreces stemmen 147 Kamerleden vóór.

Precedent in de politiek?
De uitwerking van de motie zal juridisch nog lastig zijn. De Kamer wil een “eenmalige coulanceregeling” waarbij slachtoffers afzien van verdere claims.

Politiek gesproken is de situatie bijzonder. Na de eerdere regelingen voor silicose- resp. asbestslachtoffers, is er nu opnieuw vrijwel kamerbrede erkenning dat het Nederlandse stelsel rafelranden heeft. De private aansprakelijkheid voor gezondheidsschade door werk geeft ‘bewezen’ slachtoffers géén genoegdoening.

Is dit een precedent voor een betere regeling? Dat lijkt niet waarschijnlijk. Het geeft wel aan hoe de Tweede Kamer alert is op het onderwerp beroepsziekten. Op het vlak van blootstelling aan gevaarlijke stoffen blijken elke paar jaar zéér onaangename misstanden. De Kamer zal vaker, zoals nu, haar tanden laten zien. Arbeidshygiënisten en andere arboprofessionals kunnen het oppikken als impuls - ook voor werkgevers - om merkbaar meer aan preventie te doen.

LINKS

Stichting OPS
Opvatting van staatssecretaris Van Ark, met bijlage rapport Heerts en Van Kesteren

Vragen en antwoorden Kamer
Tweede Kamer, aangenomen motie OPS