Geen RI&E, geen uitkering op de aansprakelijkheidsverzekering?

Een zoektocht naar partners van de arboprofessionals voor bevordering van de RI&E
De Arbobalans 2020 is verschenen, overigens met cijfers tot en met 2019. Het aandeel werkgevers met naar eigen zeggen een RI&E is in 2019 gestegen tot 52%; in 2014 was het 46%. Het tekort speelt voornamelijk bij de allerkleinste bedrijven. Minister Koolmees werkt - als zijn voorgangers - aan verdere toename. Hij benadrukt in zijn brief bij de Arbobalans het Meerjarenplan RI&E 2020 – 2023. Toenmalig staatssecretaris Van Ark schreef daarover: “Samen met diverse partijen is het meerjarenplan voorbereid. Nieuw aan de werkwijze is dat naast sociale partners, brancheorganisaties, de Inspectie SZW en arboprofessionals ook andere partijen betrokken zijn, zoals het Ondernemersplein en het Verbond van Verzekeraars.” Laatstgenoemde was nog niet eerder bekend in deze context: reden voor een kleine search op internet.

Assurantiekantoor over RI&E
“Je moet ervoor zorgen dat de RI&E up-to-date blijft. Vinden er grote veranderingen plaats in de organisatie, zoals een verhuizing, nieuwe werkzaamheden of de aanschaf van een nieuwe machine, dan moet je een nieuwe RI&E opstellen.”

De arbeidshygiënist kent zulke teksten van allerlei voorlichting over arbozaken. Maar dit staat op een onverwachte plek: de website van een zakelijk risicoadviseur voor werkgevers. Deze Christiaan Henniger is “registeradviseur duurzame inzetbaarheid (RADI)”. Met zijn “Zicht adviseurs” is hij een van de best beoordeelde assurantiekantoren op een review website.

Henniger meldt regelmatig vragen te krijgen over de RI&E. “.. het naleven en up-to-date houden van de RI&E is ook van belang bij een aantal zakelijke verzekeringen.” De RI&E speelt volgens hem een rol bij verzekeringen die vrijwel alle ondernemers hebben: de verzekering bedrijfsaansprakelijkheid en de collectieve ongevallenverzekering. De verzuimverzekering komt daar nog bij in het midden- en vooral kleinbedrijf. Hij noemt op z’n website voorbeelden. Wanneer een werkgever aansprakelijk blijkt voor een bedrijfsongeval kan de verzekeraar actualiteit en naleving van de RI&E controleren. “Als dit niet in orde is zal de verzekeringsmaatschappij beperkt of zelfs niet uitkeren op je aansprakelijkheidsverzekering.” Ook vooraf, bij het aangaan van de verzekering, kan de RI&E aan de orde zijn. Soms gelden “.. bepalingen dat je een verhoogd eigen risico hebt voor bijvoorbeeld RSI-klachten als de RI&E hier niet voldoende wordt nageleefd.”

Witte raaf
Heeft de arbeidshygiënist nu de wind in de rug voor bevorderen van de RI&E? Kan hij werkgevers vermanen onder verwijzing naar de dreigende vinger van de verzekeraar? Een verder zoektochtje op internet steunt dat niet. Hennigers weergave van de opstelling van verzekeraars is terug te vinden op de site van een netwerk van handels- en productiebedrijven met omvangrijke magazijnen en grootschalige logistiek; dat netwerk biedt opleidingen en advies voor een RI&E(-plus). Verder is er de LTO, de ondernemersorganisatie in de agrarische en groene sectoren. Die meldt op haar site dat in de paardenhouderij een branche-RI&E voorwaarde is voor de verzekering bedrijfsongevallen. Aangetekend zij dat de LTO een eigen verzekeringsbedrijf in stand houdt, én met Stigas een organisatie voor ondersteuning bij opstellen en onderhouden van RI&E's. Hennigers assurantiekantoor lijkt een witte raaf. Of een valse profeet? Of een roepende in de woestijn?

Verzekeraars
Zoeken op de sites van verzekeraars bevestigt het laatste. Een voorbeeld over de AVB, AansprakelijkheidsVerzekering Bedrijven: daarvoor hanteert verzekeraar CB-Achmea 20 pagina’s voorwaarden. Zoektermen als arbo, goed werkgeverschap, RI&E, gezond en veilig werk leiden tot niets. Er is alleen een algemene formulering dat ‘opzet’ is uitgesloten.

De website van het Verbond van Verzekeraars en navraag bij een medewerker geven dezelfde impressie, over zowel verzekeringen aansprakelijkheid als die voor inkomen, i.c. verzuim en arbeidsongeschiktheid. Er is geen beleidslijn, hoogstens kan in een buitengewone situatie het ontbreken van RI&E bijdragen aan de bewijslast dat de werkgever met de pet heeft gegooid naar gezond en veilig werk. Verzekeraars zien het belang in van de RI&E en bieden ondersteunende dienstverlening. Maar ze zien geen directe verantwoordelijkheid in bijvoorbeeld kwaliteit van de RI&E of het afdwingen ervan.

Per saldo
Het ministerie van SZW, de Inspectie en de arboprofessionals trekken er sinds jaar en dag aan de RI&E te promoten. Er blijkt enig resultaat. Het ministerie i.c. de verantwoordelijke bewindspersoon geeft een overtrokken beeld van de betrokkenheid van werkgeversorganisaties en verzekeraars bij het meerjarenplan. De professionals moeten de kar blijven trekken.

Arbobalans 2020: