Gezondheids- en andere apps

Ze rukken op, apps voor gezond leven. Wie gaat er nog een stuk fietsen zonder app? Die registreert route en afgelegde kilometers, hart- en pedaalslagen, calorieverbruik, vergelijkt met eerdere prestaties, adviseert over herstel, voeding en trainingsschema’s. Zo is een werknemer óók te monitoren en van advies te voorzien. Zover is het nog niet (?). Wel verschijnen er voor werknemers steeds meer apps, ook op het gebied van arbeidshygiëne. Wat is de relevantie, wat zijn opletpunten, zijn ze betrouwbaar?

Zin en onzin …
Het maandblad ArboRendement van oktober 2018 wijdt een omvangrijk artikel aan arbo-apps. Er zijn vele algemene BI(business intelligence)-apps: programmatuur voor planning en overzicht van taken en realisaties. Een optie daarin is dat werknemers op ieder moment een foto kunnen nemen van een gevaarlijke situatie. De foto gaat automatisch naar alle betrokkenen, met melding aan wie het kunnen herstellen. Maar, zo schrijft het blad, daarvoor “.. is natuurlijk niet per se een app nodig – een werknemer kan dit ook gewoon met zijn smartphone doen – als uw organisatie er maar op is ingesteld om zo’n melding ook daadwerkelijk op te pakken.”

Een uitgekristalliseerd voorbeeld …
CNV Vakmensen heeft een gratis app Vorstverlet. Die informeert over bouw-cao- en ander arbeidsrecht in verband met doorbetaald vorstverlet. Op basis van de GPS locatie of een plaatsnaam worden de gevoelstemperatuur, windsnelheid en het tijdstip van de meting in het werkgebied getoond. Het is mogelijk om per mail op gezette tijden informatie te krijgen, er is met één klik telefonisch contact met een CNV-specialist. Deze app is er sinds 2012, hij wordt elk jaar geoptimaliseerd.

Van betrouwbare afkomst …
? Sinds april 2018 heeft de Inspectie SZW met de FNV de Stoffencheck. Wie denkt te werken met een gevaarlijke stof, kan dat nagaan met deze gratis app. Die informeert de gebruiker over het werken: risico’s, mogelijke gezondheidsschade, nodige maatregelen. Er zijn toelichtingen: bij de pictogrammen op verpakkingen, de P- en H-zinnen, de grenswaarden van stoffen. “De app geeft handvatten om de werkgever aan te spreken en te vragen om goede beschermingsmaatregelen.”, aldus de Inspectie-site.

? Dräger VOICE® bevat informatie over ruim 1600 gevaarlijke stoffen met hun fysisch-chemische eigenschappen. De zoekfunctie werkt op CAS-nummer, Nederlandse stofnaam, de belangrijkste chemische formules en synoniemen. De gratis app informeert over geschikte gasdetectie, meetbuisjes, andere meetapparatuur en verdere Dräger producten, zoals persoonlijke beschermingsmiddelen. De ook offline bruikbare app baseert zich op de online versie van de Dräger Voice. De site Google apps is er niet duidelijk over, maar de indruk is dat deze app vooral geschikt is voor voorbereidende werkzaamheden in laboratoria.

? Niet gratis en niet in het Nederlands is de ADR Dangerous Goods van Google Commerce Ltd. Deze app voorziet in informatie over de 2017-versie van de ADR, de Europese overeenkomst voor het internationale vervoer van gevaarlijke goederen over de weg.

Vragen, opletpunten, arbeidshygiënische strategie …
Het artikel in ArboRendement bevat volop opletpunten voor aanschaf en gebruik van arbo-apps. De producten die ondersteunen bij geluidsmetingen en vaststellen van blootstelling aan gevaarlijke stoffen: er mag nooit blind op vertrouwd worden! Advies is de apps vooraf te testen, meetmarges te checken; dat wordt een kritisch punt nabij een grenswaarde. Kunnen werknemers de apps tweaken, personaliseren, aanvullende modules binnenhalen? Is verbinding met internet nodig en is dat mogelijk op een productiecomplex? Training van werknemers is onmisbaar. Apps vragen soms veel werkgeheugen, waardoor het device mogelijk (gevaarlijk?) vertraagt.

Het plan van aanpak van de RI&E van een bedrijf helpt duidelijk krijgen waar een app toegevoegde waarde kan hebben. Het blad merkt op dat apps gewoonlijk zijn bedoeld voor de individuele medewerker: een hint naar toepasselijkheid van de arbeidshygiënische strategie bij inzet van apps.

‘Keurmerk’ GGD appchecker
Wat betreft gezondheid, leefstijl en verwante kwesties zijn er wereldwijd inmiddels zo’n 350.000 apps, met velerlei pretenties. Leids hoogleraar Niels Chavannes onderzoekt  ze, sinds een jaar met zijn National eHealth Living Lab (NeLL). Gezondheidsapps blijken vaak misleidend, matig gefundeerd. Het Lab werkt mee aan de GGD appchecker. Die beziet apps voor niet-professionals.

De beoordeling vindt ten minste plaats op gebruiksvriendelijkheid, functionaliteit, privacy, betrouwbaarheid en onderbouwing. Apps die voldoen aan criteria van GGD en NeLL gezamenlijk krijgen een plaats in de GGD AppStore. Enkele voorbeelden met min of meer relevantie voor de arbeidshygiëne zijn de volgende.

  • SafeNoise is ontwikkeld met de Nationale Hoorstichting. De app meet dB(A) in de omgeving, en geeft het gemiddelde, maximale en momentane niveau: en maakt duidelijk hoe lang men in het gemiddelde geluidsniveau mag verblijven vóór er schade kan optreden.
  • 6 Minute Back Pain Relief geeft oefeningen, aanbevolen door fysiotherapeuten, voor mensen die klachten aan hun rug hebben of deze willen voorkomen.
  • Human is een app voor de iPhone, voor meten van beweging en intensiteit: ter ondersteuning van minimaal 30 minuten per dag matig intensief bewegen.
  • De Pedometer is een uitgebreide stappenteller met talloze functies.
  • De EHBO-app van het Nederlandse Rode Kruis is een doorzoekbaar ‘instructieboek’. In een noodsituatie zijn er gesproken instructies; de dichtstbijzijnde EHBO-post en AED zijn te vinden.
  • De Tekenbeet toont het diertje, hoe het te verwijderen, hoe de ziekte van Lyme te onderkennen en wanneer en waar in Nederland de teek actief is.
  • Mijn Luchtkwaliteit is ontwikkeld in opdracht van de overheid. De app toont de luchtkwaliteit voor de komende 48 uur in ons land: concentraties ozon, stikstofdioxide en fijnstof in de omgeving, handelingsadvies, een mogelijke waarschuwing bij verwachte verslechtering. De app "Ik heb last" helpt gevoeligheid voor stoffen achterhalen, voor instellen van een optimaal waarschuwingsniveau.

Werknemers bewust maken
Het artikel van ArboRendement besluit: “Arbo-apps kunnen een goede tool zijn om werknemers bewust te maken van veilig en gezond werken. .. en .. adequaat te handelen. De dagelijkse herhaling, het mogelijke spelelement van een app kunnen eraan bijdragen dat werknemers zich committeren aan het doel dat u voor ogen hebt: dat werknemers nadenken over wat ze aan het doen zijn op de werkvloer.”

https://www.ggdappstore.nl/Appstore/Homepage/Sessie,Medewerker,Button

https://nell.eu/wp-content/uploads/2018/12/ICTHealth_nr6-62-65-e-health-toepassingen-NeLL.pdf