Tegemoetkoming beroepsziekten ‘van start per juli 2020’

De regeling tegemoetkoming voor slachtoffers van ernstige beroepsziekten door blootstelling aan gevaarlijke stoffen: dit voornemen van het kabinet is een hele mond vol, SZW-staatssecretaris Bas van ’t Wout gebuikt de term tegemoetkomingsregeling, wij dus ook. In juli meldde de bewindspersoon namens het kabinet het advies van de commissie Heerts voor zo’n regeling op te volgen. Gegeven alle uitvoeringsvragen zou de regeling “niet eerder dan in de loop van 2022 operationeel zijn.”

Nadere informatie
Op 10 november stuurde de bewindspersoon nadere informatie aan de Tweede Kamer. Er is geld gereserveerd: de premie Arbeidsongeschiktheidsfonds, die alle werkgevers betalen, wordt per 2022 naar verwachting verhoogd met 0,04 procentpunt. Daarmee komen beschikbaar €62,5 mln. voor de tegemoetkomingsregeling en €6 mln. voor de aangepaste kennisinfrastructuur. Dit voor de geschatte 2500 tegemoetkomingen per jaar, à (nu) ruim € 20.000 eenmalig.

Er is nog veel nader te verkennen en uit te werken. Van 't Wout schrijft dat hij de oud-minister voor Medische Zorg en Sport, de heer Bruno Bruins, bereid heeft gevonden dit op zich te nemen, per november. Diens opdracht bestaat uit drie delen:

  • nader uitwerken wat nodig is voor een gedragen betere kennisinfrastructuur, bij voorkeur binnen bestaande kaders;
  • adviseren over hoe te komen tot een eerste adequate en werkbare lijst van ernstige stoffengerelateerde beroepsziekten en hoe die actueel te houden. “Daarbij kijkt hij ook naar de mogelijkheden van een gefaseerde inwerkingtreding, te starten op basis van een eerste lijst met beroepsziekten die gaandeweg en mede op basis van ervaringen verder wordt uitgebreid”.
  • adviseren over een panel van deskundigen of een beoordelingsinstituut voor advies over aanvragen.

Bruins zal uiterlijk 1 april 2021 rapporteren.
Van ’t Wout benoemt nog veel nader uit te werken punten hiernaast, zoals concrete invulling van sleutelbegrippen als ‘ernstig ziek’, ‘voorshands aannemelijk’, ‘gebaseerd op wetenschappelijke criteria’ en ‘een beroepsziekte ontstaan door blootstelling aan gevaarlijke stoffen’. Voorjaar 2021 informeert hij de Kamer nader over zaken als versterking van preventie en bedrijfsgezondheidszorg.

Open punten
De staatssecretaris zegt niets over de vraag – opgekomen in commentaren - of de tegemoetkoming eveneens gegeven zal worden aan nabestaanden. Die onduidelijkheid is wrang gezien het mogelijke starten met een voorlopige – en gaandeweg uit te breiden - lijst beroepsziekten. Hier botsen prioriteiten: begrijpelijk pragmatisme en principes van een volwaardige regeling. Een aantal getroffenen c.q. hun nabestaanden zullen dus langer in onzekerheid zijn over rechten. Van ’t Wout lijkt te kiezen voor een praktische insteek. “Ik zet alles in werking om te bereiken dat deze regeling per 1 juli 2022 van start kan gaan.” Dat is even onduidelijk als het eerder genoemde ‘operationeel zijn in 2022’. Verschijnt 1-7-2022 de regeling in de Staatscourant of wordt de eerste uitkering verstrekt?

Balans
Van ’t Wout meldt niet dat Bruno Bruins sinds eind september directeur a.i. is van de HTM, het openbaar vervoer in de regio Haaglanden. Fulltime aan de tegemoetkoming werken zal hem niet mogelijk zijn. Hoe dan ook, de tegemoetkomingsregeling is een doorbraak. Het beschikbaar komen van 6 miljoen jaarlijks voor kennis is belangrijke winst, mede voor de vakgebieden arbeidshygiëne en bedrijfsgeneeskunde. Werk en prioritering van arbeidshygiënisten krijgen een nieuwe impuls. Het lijkt belangrijk te focussen op versterking van preventie. Daarvoor hoeft de beroepsgroep arbeidshygiënisten niet te wachten op initiatief van de bewindspersoon.

De brief van de staatssecretaris